Wat is het verschil tussen huwelijkse voorwaarden en gemeenschap van goederen
Zonder huwelijkse voorwaarden hangt de wettelijke uitgangssituatie af van de huwelijksdatum. Sinds 1 januari 2018 geldt standaard een beperkte gemeenschap. Bij eerdere huwelijken zonder voorwaarden is in beginsel sprake van de algemene gemeenschap. Huwelijkse voorwaarden worden bij de notaris vastgelegd en kunnen andere afspraken bevatten. Bron: Rijksoverheid over voorwaarden bij huwelijk en partnerschap.
| Situatie | Eerste aandachtspunt bij scheiding |
|---|---|
| Getrouwd vóór 2018 zonder voorwaarden | In beginsel een ruime gemeenschap, met mogelijke uitzonderingen |
| Getrouwd vanaf 2018 zonder voorwaarden | Beperkte gemeenschap; eerder privévermogen en erfenissen of schenkingen blijven in beginsel buiten de gemeenschap |
| Getrouwd met huwelijkse voorwaarden | De inhoud van de akte, eventuele wijzigingen en de uitvoering ervan onderzoeken |
Dit schema is een startpunt. Bij de beperkte gemeenschap kunnen bezittingen die vóór het huwelijk al gezamenlijk waren wel in de gemeenschap vallen. Ook uitzonderingsclausules en de herkomst van geld kunnen relevant zijn. Bron: Rijksoverheid, uitleg gemeenschap van goederen.
Wat staat er precies in jullie huwelijkse voorwaarden
De mededeling ‘wij zijn op huwelijkse voorwaarden getrouwd’ zegt nog niet hoe jullie moeten afrekenen. Lees de volledige akte en latere wijzigingen. Onderzoek onder meer of er afspraken zijn over gemeenschappelijke bezittingen, verrekening van inkomen of vermogen en de kosten van de huishouding.
Vaststellen welke afspraken over verrekening gelden
Het procesformulier van Rechtspraak voor huwelijkse voorwaarden onderscheidt bijvoorbeeld beperkte gemeenschappen en periodieke of finale verrekenbedingen. Dat onderstreept waarom de concrete regeling moet worden vastgesteld. Bron: Rechtspraak, formulier huwelijkse voorwaarden.
Een verrekenbeding vraagt een eigen beoordeling
Een periodiek verrekenbeding kan meebrengen dat gedurende het huwelijk bedragen tussen partners hadden moeten worden verrekend. Als dat niet is gebeurd, kan bij scheiding nog een aanspraak bestaan. Welke vermogensbestanddelen daarbij betrokken zijn, hangt af van de regeling en de omstandigheden. De rechtspraak over niet-uitgevoerde verrekenbedingen laat zien dat dit verder kan gaan dan alleen een simpele vergelijking van de huidige bankrekeningen. Bron: Hoge Raad, ECLI:NL:HR:2009:BI4387.
Maak daarom niet automatisch de conclusie dat ieder alleen houdt wat op de eigen naam staat. Laat eerst de akte en de financiële geschiedenis beoordelen.
Welke documenten heb je nodig voor de verdeling
Een bruikbaar dossier verbindt ieder besproken bezit aan een document en een vraag. Verzamel bijvoorbeeld:
- de huwelijkse voorwaarden en wijzigingsakten;
- bankafschriften rondom relevante momenten;
- aankoop- en hypotheekstukken van de woning;
- informatie over schenkingen en erfenissen, inclusief voorwaarden;
- stukken over leningen en andere schulden;
- jaarrekeningen en eigendomsgegevens bij een onderneming;
- eerdere overzichten of afspraken over verrekening.
Ben je de akte kwijt? Informeer bij de notaris of onderzoek welke informatie via het huwelijksgoederenregister beschikbaar is. Rechtspraak legt uit hoe je in dat register zoekt. Bron: hulp bij zoeken in het huwelijksgoederenregister.
Hoe bespreek je huwelijkse voorwaarden en gemeenschap van goederen in mediation
We maken eerst een inventarisatie, daarna bespreken we de juridische en financiële vragen. Houd drie stappen uit elkaar:
- Vaststellen welke bezittingen, schulden en mogelijke aanspraken er zijn.
- Beoordelen wat gemeenschappelijk of privé is en welke verrekening speelt.
- Bespreken wie wat krijgt en hoe bedragen worden betaald of overgedragen.
Voorbeeld van privévermogen in een gezamenlijke woning
Fictief voorbeeld: een partner heeft geld uit een erfenis gebruikt voor een gezamenlijke verbouwing. Alleen het huidige saldo op de bankrekening bekijken mist die geschiedenis. Verzamel de erfrechtelijke stukken, betalingen en woninggegevens, en laat beoordelen of een vergoedingsaanspraak bestaat.
Leg ook vast welke gegevens nog ontbreken en welke waardering nodig is. Onzekerheid benoemen maakt een voorstel beter te beoordelen dan alvast een totaalbedrag afspreken zonder onderbouwing.
De uitkomst kan onderdeel worden van het echtscheidingsconvenant. Voor sommige uitvoeringsstappen, bijvoorbeeld overdracht van een woning, zijn aanvullende professionals nodig. Lees ook over bezittingen verdelen en schulden bij scheiding.
Verdelen en verrekenen bij scheiding uit elkaar houden
Verdelen gaat over het toedelen van gemeenschappelijke goederen. Verrekenen gaat over het afrekenen van bedragen op grond van een verrekenafspraak. Daarnaast kunnen vergoedingsrechten spelen, bijvoorbeeld door het gebruik van privévermogen voor een gezamenlijk bezit. Deze vragen kunnen tegelijk voorkomen.
Eerst de aanspraak en daarna het bedrag
Bepaal eerst waarom iemand recht op een bedrag zou hebben. Zoek daarbij de relevante bepaling, betaling of herkomst van het geld. Pas daarna kun je onderzoeken welke waarde en welke datum voor de berekening moeten worden gebruikt. De datum van vertrek uit de woning is niet vanzelf voor iedere vraag de juiste peildatum.
De uitkomst op uitvoerbaarheid controleren
Een berekende aanspraak betekent nog niet dat iemand het bedrag direct kan betalen. Bespreek daarom ook financiering, betaalmomenten en eventuele overdracht. Bij ondernemingsvermogen helpt de voorbereiding voor scheiden als ondernemer. Voor pensioen gelden afzonderlijke vragen; lees pensioen bij scheiding.
Duidelijkheid over huwelijkse voorwaarden en gemeenschap van goederen
Een zorgvuldige verdeling begint met de documenten achter jullie huwelijkse voorwaarden en gemeenschap van goederen. Bij Mediator Zeist combineren we het gesprek over afspraken met aandacht voor de juridische en financiële onderbouwing. Neem contact op voor scheidingsmediation in Zeist of online.